Legalis Blog

PIT, VAT, CiT, KPiR… wszystko o księgowości i rachunkowości

Grudzień 13th, 2014Czy podczas zawieszenia działalności gospodarczej można podpisywać umowy dotyczące przyszłych zleceń?

Wielu podatników zastanawia się czy pomimo zawieszenia działalności gospodarczej, możliwym jest zawieranie przez nich umów, które wykonywane będą dopiero po odwieszeniu działalności gospodarczej i z których przychód powstanie również dopiero w momencie wywiązania się z umowy. Przykładem takich umów mogą być umowy zawierane przez fotografów i kamerzystów ślubnych, którzy w sezonie zimowym często zawieszają działalność gospodarczą ze względu na brak zleceń w tym czasie i tzw. martwy sezon. Jednocześnie sezon ten jest jednak okresem, podczas którego najwięcej potencjalnych klientów pragnie wybrać fotografa na swoją uroczystość.

 

W myśl ogólnej zasady przedsiębiorca nie może wykonywać działalności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie, w którym działalność ta jest zawieszona. W gruncie rzeczy ustawa o swobodzie działalności gospodarczej wymienia enumeratywnie jakie czynności są dopuszczalne podczas zawieszenia działalności. W myśl przepisów przedsiębiorca:

 
1) ma prawo wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zachowania lub
zabezpieczenia źródła przychodów;
2) ma prawo przyjmować należności lub obowiązek regulować zobowiązania,
powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej;
3) ma prawo zbywać własne środki trwałe i wyposażenie;
4) ma prawo albo obowiązek uczestniczyć w postępowaniach sądowych,
postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działalnością
gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności
gospodarczej;
5) wykonuje wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa;
6) ma prawo osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej
przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej;
7) może zostać poddany kontroli na zasadach przewidzianych dla przedsiębiorców
wykonujących działalność gospodarczą.

 

Wielu autorów powołując się na pierwszy z wymienionych powyżej podpunktów twierdzi, że zawieranie umów z przyszłym klientem mieści się w zakresie czynności niezbędnych do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Inni publicyści taką interpretację przepisu prawa poddają jednak wątpliwości. Prawo podatkowe zawiera bowiem wiele pojęć nieostrych, które ciężko jest jednoznacznie zdefiniować. Przykładem mogą być właśnie „czynności niezbędne do zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów”. O ile powszechnie przyjmuje się, że taką czynnością może być np. podpisanie umowy z firmą ubezpieczającą nasz zakład pracy lub zaliczanie w koszty wydatków ponoszonych na leasing  samochodu wykorzystywanego w działalności, to ciężko jednoznacznie stwierdzić, że umowa, która podpisana będzie z przyszłym klientem ma na celu zachowanie lub zabezpieczenie przychodu, jest ona raczej „tworzeniem” nowego źródła przychodu. Dodatkowy problem stanowić mogą zaliczki i zadatki, które często pobiera się podczas zawierania takich umów. Zadatek, w przypadku późniejszego rozwiązania umowy, stanowiłby bowiem bieżący przychód po stronie podatnika, a w myśl przepisów czynności mające na celu zabezpieczenie lub zachowanie przychodu nie powinny powodować osiągnięcia przychodu. Przychody finansowe mogą być co prawda osiągane, jednakże z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej.

 

Podsumowując, ciężko jest jednoznacznie stwierdzić czy podczas zawieszenia działalności można podpisywać umowy z przyszłym klientem. Głosy są na tyle podzielone, że najlepszym dla podatnika w takiej sprawie rozwiązaniem jest złożenie wniosku o interpretację indywidualną w danej sprawie. Wniosek taki może bowiem dotyczyć zdarzeń przyszłych, które mogą rodzić konsekwencje w sferze prawa podatkowego. Złożenie wniosku o interpretację jest o tyle korzystne, że w razie gdy urząd w odpowiedzi na nią stwierdzi, że zawieranie takich umów jest dozwolone, to jako podatnik, który zastosował się do wydanej w jego sprawie interpretacji jesteśmy chronieni nawet jeżeli interpretacja ta nie zostanie uwzględniona w przyszłych rozstrzygnięciach urzędu skarbowego w naszej sprawie.

 

Samo zagadnienie zawierania umów podczas zawieszenia działalności gospodarczej jest jednak na tyle kontrowersyjne, że wskazanym byłoby wydanie przez Ministerstwo Finansów interpretacji ogólnej w tym zakresie.